Umbhishobhi webandla lamaSheshi u-Thabo Makgoba obebambe umkhuleko namakholwa e-St Georges Cathedral eKapa ngempelasonto edlule yePhasika usezwakalise ukukhathazeka ngokundlondlobala kwezinkundla zokugembula kuleli.

UMakgoba uthe ngokoMgcinimafa Kazwelonke, imali eyenziway yizinkampani zokubheja eNingizimu Afrika inyuke ngo-390% eminyakeni emihlanu edlule.

Isuke emalini elinganiselwa ku-R10.6 billion yaya ku-R52 billion, kanti ukubheja online kukodwa kukhiqiza imali elinganiselwa ku-R44 billion ngonyaka.

Ukundlondlobala kokubheja kuleli kuholwa wukukhula kwezinkampani esingabala kuzo oHollywoodbets (okuyinkampani esungulwe eThekwini), Betway, World Sports Betting, kanti muva nje kwethulwe iSuperSport Bet exhase iKaizer Chiefs ne-Orlando Pirates ukuze izimakethe ngokushesha.

Sekunesikhathi izinhlangano zomphakathi zixwayisa ngobungozi bokugembula, njengoba kuvela izindaba zokuthi kunabasebenzisa izibonelelo zikahulumeni ukuze babheje.

UMakgoba uthe emhlanganweni wakamuva wababhishobhi bamaSheshi aseNingizimu ne-Afrika phakathi kwezinto abakhulume ngazo yinkinga yabagembula ngemali yempesheni.

Uthe baphinde bezwa nokuthi ngisho nezitshudeni ziqeda imali yakwaNSFAS zigembula.

Makgoba said this just shows how serious the problem has become.

"Kufanele sibuke ukugembula ngendlela efanayo nesasibuka ngayo ukubhema notshwala. Kufanele kuthathelwe phezulu ukuthi kuvalwe, noma okungenani kwehliswe izikhangiso zokugembula."

Lo mbhishobhi akakhalazanga ngenkinga yokugembula kuphela kuleli, kodwa uzwakalise ukukhathazeka ngesimo esingaguquki sobugebengu nodlame eNingizimu Afrika.